Üsküdar İlçesi ve Tarihçesi

Üsküdar, antik çağlardaki adıyla Khrysopolis (Altın Şehir), tarih boyunca Asya ile Avrupa arasındaki ticaret yollarının ve askeri geçiş güzergâhlarının en önemli merkez üssü olmuştur [2]. Osmanlı İmparatorluğu'nun İstanbul'u fethinden çok daha önce, 14. yüzyılın ortalarında Osmanlı idari yapısına katılan bölge; fetihten sonra Suriçi (Tarihi Yarımada), Eyüpsultan ve Galata ile birlikte İstanbul'un "Bilâd-ı Selâse" olarak adlandırılan dört ana idari biriminden birini oluşturmuştur [4]. Klasik Osmanlı döneminde saray erkânının, ulemanın ve şairlerin yerleşim yeri olan semt; tarihi ahşap konakları, köşkleri ve geniş külliyeleriyle geleneksel kent kimliğini uzun süre korumuştur [2][4].

Üsküdar'da Ulaşım Olanakları

Üsküdar, İstanbul'un iki yakasını birbirine bağlayan en kritik lojistik ve toplu taşıma merkezlerinden biridir [3]. Sahil kesiminde yer alan Üsküdar Meydanı, deniz ve kara ulaşım hatlarının kesiştiği devasa bir aktarma merkezi olarak hizmet vermektedir [3].

• Deniz Ulaşımı: Şehir Hatları vapurları ve özel deniz motorları aracılığıyla Eminönü, Karaköy, Beşiktaş ve Kabataş gibi Avrupa Yakası'nın merkezi noktalarına gün boyu kesintisiz seferler düzenlenmektedir [5].

• Raylı Sistemler: Asya ve Avrupa kıtalarını denizin altından birbirine bağlayan Marmaray hattının ana istasyonlarından biri Üsküdar Meydanı'nda yer alır [3]. Ayrıca M5 (Üsküdar – Sultanbeyli) ile Anadolu Yakası'nın iç kesimlerine hızlı ve konforlu erişim sağlanmaktadır [6].

• Karayolu: Meydandan kalkan geniş İETT otobüs ve minibüs ağları sayesinde Beykoz, Kadıköy, Ümraniye ve Ataşehir gibi çevre ilçelere doğrudan ulaşım imkânı mevcuttur [3].

Üsküdar'da Gezilecek Önemli Yerler

• Kız Kulesi: Salacak açıklarında yer alan, geçmişi antik çağlara kadar uzanan ve yakın zamanda aslına uygun olarak restore edilen, İstanbul'un en ikonik simgelerinden biri olan tarihi kuledir [7].

• Aziz Mahmud Hüdayi Türbesi ve Külliyesi: İstanbul’un en önemli manevi merkezlerinden biri olan, 16. ve 17. yüzyıllarda yaşamış büyük mutasavvıf Aziz Mahmud Hüdayi’nin kabrini barındıran ve Üsküdar’ın tarihi sokak dokusunu yansıtan dini komplekstir [11].

• Kaftan Sokak: Üsküdar’ın geleneksel sivil mimari örneklerini, eski İstanbul evlerini ve mahalle kültürünü günümüze taşıyan, fotoğraf sanatı açısından da estetik görsel kimliğe sahip tarihi bir sokaktır [12].

• Beylerbeyi Sarayı: Sultan Abdülaziz döneminde mimar Sarkis Balyan'a yaptırılan, Osmanlı padişahlarının yazlık rezidansı ve yabancı devlet adamlarının ağırlanma mekanı olarak kullanılan neobarok tarzda bir saraydır [8].

• Mihrimah Sultan Camii ve Külliyesi: Üsküdar Meydanı'nda yer alan, Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan adına Mimar Sinan tarafından 1548 yılında inşa edilen erken dönem şaheseridir [9].

• Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii): Sahil şeridinde denizle sıfır konumda yer alan, titiz mimari hesaplamaları nedeniyle üzerine kuşların konmadığı rivayet edilen bir diğer Mimar Sinan yapıtıdır [9].

• Çamlıca Tepesi ve Çamlıca Camii: İstanbul'un en yüksek noktalarından biri olup, panoramik şehir manzarası sunan tarihi tepe ve bu bölgede yer alan Cumhuriyet tarihinin en büyük cami kompleksidir [10].