Coğrafi Konum ve Ulaşım

Moda, Kadıköy ilçe merkezinin hemen güneyinde yer alır ve bir yarımada burnu şeklinde Marmara Denizi'ne uzanır [2]. Kuzeyinde Caferağa Mahallesi'nin merkezi, doğusunda ise Şifa ve Kalamış bölgeleri bulunur [4]. Semte ulaşım oldukça çeşitlidir; Kadıköy rıhtımından kalkan tarihi Moda Tramvayı (T3 hattı) semtin içinden dairesel bir rota çizerek geçer [5]. Ayrıca Kadıköy metrosu (M4 hattı), metrobüs ve şehir hatları vapurları ile semt merkezine ulaştıktan sonra yürüyerek veya minibüsler aracılığıyla Moda'ya kolayca erişim sağlanmaktadır [6].

Tarihçe

Moda'nın bir yerleşim yeri olarak gelişimi 19. yüzyılın ikinci yarısına, özellikle Kırım Savaşı (1853-1856) sonrasına rastlar [7]. Bu dönemde İngiliz tüccarlar, Levantenler ve Osmanlı entelektüelleri bölgeye ilgi göstermeye başlamış; sayfiye yeri olarak tercih edilen bu burunda büyük konaklar ve köşkler inşa edilmiştir [8]. Semt, o dönemde burada yaşayan elit tabakanın "moda" yaratan yaşam tarzından ötürü bu ismi almıştır [1].

Cumhuriyet döneminde de bu elit ve entelektüel yapısını koruyan semt, Türkiye'nin ilk modern apartmanlaşma örneklerine ev sahipliği yapmış, ancak yeşil dokusunu ve sokak planını büyük ölçüde muhafaza etmeyi başarmıştır [9]. Semt sakinleri arasında Barış Manço gibi Türkiye'nin sembol sanatçıları, yazarlar ve diplomatlar yer almıştır [10].

Görülmesi Gereken Yerler ve Popüler Unsurlar

Moda, hem tarihi yapıları hem de modern sosyo-kültürel mekanlarıyla zengin bir gezi rotası sunar:

• Moda İskelesi: 1916-1917 yıllarında ünlü mimar Vedat Tek tarafından neoklasik tarzda inşa edilen tarihi iskele, semtin en önemli simgelerindendir [11]. Günümüzde restore edilmiş haliyle hem kütüphane hem de kafe olarak hizmet vermektedir [12].

• Barış Manço Evi (Müze): Ünlü sanatçının yaşadığı ve eserlerini ürettiği 19. yüzyıl yapısı köşk, günümüzde sanatçının kişisel eşyalarının ve balmumu heykelinin sergilendiği bir müzedir [10].

• Moda Sahili ve Parkı: Marmara Denizi ve Adalar manzarasına sahip olan geniş yeşil alan, İstanbulluların çimlerde oturmak, yürüyüş yapmak ve gün batımını izlemek için en çok tercih ettiği noktalardan biridir [13].

• Tarihi Moda Tramvayı (T3): Kadıköy ile Moda arasında nostaljik bir yolculuk sunan hat, semtin karakteristik özelliklerinden biridir [5].

• All Saints Moda Kilisesi: 1878 yılında inşa edilen bu Anglikan kilisesi, semtin çok kültürlü geçmişinin en somut örneklerindendir [14].

• Yeme-İçme ve Kültür Sanat: Moda Caddesi ve ara sokakları; üçüncü nesil kahvecileri, butik çikolatacıları, tarihi Ali Usta Dondurmacısı ve Moda Sahnesi gibi bağımsız tiyatro/kültür merkezleriyle canlı bir sosyal hayata sahiptir [15].